Soma

 

CYRK I WESOŁE MIASTECZKO OPUSZCZAJĄ KURORT

Cyrk i wesołe miasteczko opuszczają kurort.
W oddali trzask rusztowań, rolowane ogniste makiety -
skwierczący karnawał kolorów.
Siedząc na karimacie, opierając się o stertę desek,
patrzę jak nad brzegiem jeziora myjesz włosy.
Z ziemi patykiem wygrzebuję chorą ćmę,
puchnący pod okiem jęczmień przecieram złotym kolczykiem.

Wieczorem w oglądaniu zdjęć odnajdujemy dziwną
przyjemność, towarzyszącą również czytaniu książek tych,
którzy zmarli. Za plecami cyrk przetacza wagony,
o ściany tłuką egzotyczne zwierzęta. W siniejących trawach
próbujemy zasnąć, lecz chłód znad wody co chwilę
tnie nasze ciała. Pełznie po twardej kości żebra,
po ostrej skórze brzucha.

WUJEK RYSIEK WYPROWADZA SIĘ Z DOMU W DOMANIEWICACH

Dłużej nie wytrzyma, mając za towarzystwo jedynie psa i pszczoły
w pasiece. Dziś jadę z rodzicami odwiedzić go w tym domu
po raz ostatni. Ostatni raz spojrzeć na stodołę, szopę, sad.
Gdy już wszyscy siedzą i rozmawiają,
wymykam się na podwórko. Chodzę między zagrodami,
ważę w dłoni siekierę, obserwuję jak żywica
ociężale spływa po korze jabłoni.

Myślę o znamionach upływu czasu, którym świadkujemy -
czasem zostaje trochę tego w puchu pleśni na marynacie,
na niedokładnie ogryzionych kościach, w sitku na dnie wanny
lub w mokrych liściach, na które teraz patrzę.
Chłodne popołudnie. Zapach porąbanego drewna.
Z zamyślenia budzi mnie zgrzyt uruchamianej w oddali kosiarki.
Zirytowany wracam na obiecaną wódkę i śledzia.
Sadowię się na tapczanie naprzeciw okna.
Za szybą pożółkły sumak, wiśnia, leszczyna.
W ustach zimne, rybie mięso.

ZWIERZĘ ZABITE

Zwierzę zabite. Rodzice do późna ćwiartują mięso.
Z piwnicy, gdzie na ścianach w ciszy dojrzewa pleśń,
dobiegają głuche uderzenia. Rozmokły śnieg jak utarte
jabłko, gładkie oko studni. Na dłoniach rdza, nad sosnami
obojczyk księżyca. Kotka w zębach przenosi swoje
ślepe małe, wślizguje się między deski stodoły.

Po nas też przychodzi włochate zwierzę, obwąchuje
i chwyta za kark. Skrada się po pajęczynach nerwów,
gnieździ w źrenicy. Przez okienko spoglądam, co robi
ojciec – wiszące jelita zapycha mięsem, kroi w kostkę i wrzuca
do parującego garnka wielkie, bordowe serce. Pod sufitem pełga
w kagańcu żarówka, w jej świetle koci język oblizuje ostrze.

ŚMIGUS A.D. 1985

Kredens, nad nim na obrazku płód księżyca
ułożony z płatków słomy. Mama zapina mi kurtkę
i z buteleczką perfum wychodzę na wieś.
Jeszcze nic nie wiem o niewidzialnych światach;
polewam głowy w zamian za kawałek ciasta
lub drobne. Robactwo wyłazi z ziemi, grzeje się
na głazach, krety rozgrzebują ogród.

Krople krwi na schodach prowadzą do ganku sąsiada.
Przełykam okruchy sernika, gdy on koszulą bandażuje stopę.
Potem idąc wzdłuż siatki, wraca na miejsce zdarzenia.
Staje w drzwiach chlewu, patrzy na przebitego widłami
szczura, na kopce ziemi, którą pudrujemy grobowe deski,
na stertę kamieni, które towarzyszą nam od zawsze.

ŚMIERĆ PIĘKNYCH SAREN

Kundle zagryzły kurę. Widząc mnie uciekają, płoszą wróble,
które dziobały gwiazdy wrzucone w kałużę. Słowa Elki:
Bronię się w czerwcu i chyba się więcej nie uwidzimy,
tam układam sobie powolutku życie.
Dlaczego się na to godzimy? Nie ma innego wyjścia?
Po jakimś czasie wszystko goi się i odpada jak strup,
wspomnienia przybierają postać metafory. Można tylko powtarzać
w myślach Nie! Pielęgnować w sobie cichą odwagę.

Patrzę na ojca. Myślę, że jest szczęśliwy, kiedy bawi się
ze swoim wnukiem. Rano w ogrodzie przepołowił szpadlem
kreta. Udając, że sięga po kamień, przegania psy.
W jego garści kulki śrutu wyskrobane z dziczyzny,
ostra grudka z nerek, którą niedawno urodził.

* * *

My dwoje wtopieni w korowód
wijący się pod mur cmentarza.
Wokół poszczerbiony horyzont
sierpnia, skwiercząca ziemia
rodzi płody. Ksiądz ma wadę wymowy,
trudno powstrzymać śmiech. Gdy odchodzi,
matka rzuca się na trumnę tak,
że musimy odwrócić oczy.

WSZYSTKO, ZA CO POWINNIŚMY BYĆ WDZIĘCZNI

Śmierć zapisuje we mnie całe zdania. Ciemna
jak skóra ludzi spod elektrowni, oczodół nocy.
Na wyprofilowanym siedzeniu, mijając kolejne
stacje, przyglądam się dogasającej między szybami
pszczole. Pociąg gra na piszczelach szyn, trze o druty,
roznieca w mroku iskry. Wiadomość od Elki: Czyżbyśmy
żyli po to, by ciągle kogoś żegnać?
Rozstawanie się jak umieranie, dziennik nieustannej
podróży. Potem okazuje się, że to jest to, za co powinniśmy
być wdzięczni; wtopieni w żywicę, przykryci powieką.

Wsłuchany w szum staję przed oknem. Zamykając oczy,
próbuję odtworzyć w pamięci ukochaną twarz, którą
przez nieuwagę zapomniałem. Wyciągnięte na zewnątrz dłonie
przeczesują powietrze. Czuję, jakbym je zanurzał w wodę,
w kosz chłodnego ziarna.

NOIR

Lato wycofuje się opornie. Wiatr ściele gniazda, ryby linią boczną
zakrzywiają ścięgno rzeki. Sąsiad skoszoną trawę rozrzuca
między drzewami, liśćmi karmi ognisko. Wewnątrz tyle miejsc;
strach przed telefonem w środku nocy, widok pełnej leków
kosmetyczki ojca, przeczytana w gazecie wiadomość, jaką kobieta
wysłała do swego męża przed skokiem z jedenastego piętra:
Zawiadom policję, żebyśmy długo nie leżały na bruku.
Nie martw się, Klaudusia mocno śpi.

Wczoraj też zostałem ponaglony – moje ciało przefrunęło
nad kierownicą roweru, głowa upadła w trawę, kilka centymetrów
od sękatego kamienia. Tak o sobie przypomina czerń – natrętnym
zapachem szpitala, chłodem przylegającej do klatki piersiowej szyby
rentgena, przynosi sny – śniła się przecież płonąca skrzynia lasu,
wypadające z ust zęby, rozłożone na popiele pstrągi.
Ich zwęglone, rozprute podbrzusza.

ŚWINIOBICIE

Wielki sen się kończy
S. Elsner

Zapisać to rano. Jak najszybciej, żeby nie
zapomnieć. Nazwać i już nie myśleć, napchać się
językiem. We śnie byli tu w kitlach, na kartkach
odbijali umoczone w farbach moje stopy.
Potem awaria, stara kobieta
wymachiwała dzwonkiem i biła w twarz.

Zapisać to rano, gdy za oknem rodzina
morduje przed zimą ostatnie zwierzęta,
wyciąga je za uszy z chlewa. Potem cisza.
Na podwórku kury dziobią ochłap,
rozbawione dziecko pompuje świński pęcherz.

SREBRNA DUSZA

Poranne słońce wciska swe pędy między gałęzie.
W las wjeżdżają ciągniki, furmanki, na których robotnicy
palą, ostrzą łańcuchy pilarek. Próbuję pożegnać cię
w sobie, znieść jakoś rosnący wewnątrz kryształ,
kołyszącą się pod ciężarem łódź.
Próbuję pożegnać, usprawiedliwić się przed sobą,
choć przecież nigdzie nie byłem; to obraz samoczynnie
stawał się wizją – zachłannie połykałem srebrną duszę światła,
stawiałem kroki na rozpiętej skórze bębna.

Wychodzę przed dom. Patrzę na blat podwórka wygryziony
przez sól, kciukiem gładzę zeskrobaną z karpia łuskę.
Zamykam oczy. Z daleka dobiegają piski przetaczanych
wagonów, trzaska rozmarzający las.
Z jego serca wołają silniki pił.

ĆMY

Do światła przylatują złośliwe o tej porze, tłuste ćmy.
Kurz krąży w powietrzu, mimowolnie nim oddycham.
Biorę w dłonie różne przedmioty, by na chwilę
oddalić obowiązek napisania do ciebie. Obok sterta
gazet, klucze, obgryziony paznokieć wdeptany w dywan.

Przykładam dłoń do świszczącej szpary w drzwiach.
Czuję jak wieje. Jeszcze należymy do tego świata.
Zwężają się nam źrenice, gdy jezioro powtarza blask słońca,
gdy w oczy uderza jasny kwadrat otwartego okna.